در این وبلاگ وقتی از تورات صحبت می کنیم منظور اسفار پنج گانه ٬ کتب انبیا و سایر نوشته هائی است که به "عهد عتیق" موسومند .
نام بسیاری از حیوانات که حول و حوش کشور اسرائیل٬ فلسطین و منطقه ی خاور میانه زندگی می کردند در تورات ذکر شده است . (برای این که حرفی نباشد و دوستان هم بتوانند نام درست حیوانات را به انگلیسی هم ببینند و اشتباهات احتمالی را گوشزد کنند فارسی و انگلیسی و متن عبری اصلی را در کنار هم آورده ام ترجمه ی فارسی همانست که به فاضل خانی معروف است و از معتبر ترین هاست . ترجمه ی انگلیسی و متن عبری مال اینجا است هرچند در متون فارسی یا انگلیسی اسامی بعضی از حیوانات به نظرم اشتباه آمد برای وفا داری به متن اصلی و با اذعان به عدم صلاحیت خودم به چیزی دست نزدم گاهی در پرانتز توضیحاتی اضافه کردم ) برای آشنائی دوستان با ادبیات عبری هم بد نیست!
بخوانید :
...ازقله ی امانه از قله ی شنیر و حرمون از مغاره های شیرها و از کوه های پلنگان بنگر.(غزل غزلها ۸-۴)
look from the top of Senir and Hermon, from the lions' dens, from the mountains of the leopards.
תָּשׁוּרִי מֵרֹאשׁ אֲמָנָה, מֵרֹאשׁ שְׂנִיר וְחֶרְמוֹן, מִמְּעֹנוֹת אֲרָיוֹת, מֵהַרְרֵי נְמֵרִים.
ای محبوب من برگرد و تا نسیم روز بوزد و سایه ها بگریزد٬ مانند غزال یا بچه آهو بر کوه های "باتر " باش.(غزل غزلها ۱۷-۲)
Until the day breathe, and the shadows flee away, turn, my beloved, and be thou like a gazelle or a young hart upon the mountains of spices
עַד שֶׁיָּפוּחַ הַיּוֹם, וְנָסוּ הַצְּלָלִים: סֹב דְּמֵה-לְךָ דוֹדִי לִצְבִי, אוֹ לְעֹפֶר הָאַיָּלִים--עַל-הָרֵי בָתֶר.
درختان خداوند شاداب اند . یعنی سروهای آزاد لبنان که غرس کرده است * که در آن مرغ ها آشیانهای خود را می گیرند و صنوبر خانه ی لق لق می باشد * کوه های بلند برای بزهای کوهی و صخره ها برای "یربوع"(عکس روبرو ) ملجا است .(مزامیر 16-18-۱۰۴)
The trees of the LORD have their fill, the cedars of Lebanon, which He hath planted;
Wherein the birds make their nests; as for the stork, the fir-trees are her house.
The high mountains are for the wild goats; the rocks are a refuge for the conies.
יִשְׂבְּעוּ, עֲצֵי יְהוָה-- אַרְזֵי לְבָנוֹן, אֲשֶׁר נָטָע.
אֲשֶׁר-שָׁם, צִפֳּרִים יְקַנֵּנוּ; חֲסִידָה, בְּרוֹשִׁים בֵּיתָהּ.
הָרִים הַגְּבֹהִים, לַיְּעֵלִים; סְלָעִים, מַחְסֶה לַשְׁפַנִּים.
اما شاخ مرا مثل شاخ گاو وحشی (همان اریکس است) بلند کرده ای . (مزامیز ۱۱-۹۲)
But my horn hast Thou exalted like the horn of the wild-ox
וַתָּרֶם כִּרְאֵים קַרְנִי;
تمام حیوانات صحرا را سیراب می سازند . تا گورخران تشنگی خود را فرو نشانند (مزامیر ۱۱-۱۰۴)
They give drink to every beast of the field, the wild asses quench their thirst.
יַשְׁקוּ, כָּל-חַיְתוֹ שָׂדָי; יִשְׁבְּרוּ פְרָאִים צְמָאָם
چلپاسه ها به دست های خود می گیرند و در قصرهای پادشاهان می باشند .امثال سلیمان ۲۸-۳۰ (چلپاسه احتمالا مارمولک باشد ... نمی دانم !!)
The spider thou canst take with the hands, yet is she in kings' palaces
שְׂמָמִית, בְּיָדַיִם תְּתַפֵּשׂ; וְהִיא, בְּהֵיכְלֵי מֶלֶךְ
حیوانات صحرا ٬ گرگان (به نظرم به جای گرگ باید شغال یا روباه می گفتند) و شترمرغ ها مرا تمجید خواهند نمود چون که آب در بیابان و نهرها را در صحرا به وجود می آورم ... (یشعیا ۲۰-۴۳ )
The beasts of the field shall honour Me, the jackals and the ostriches; because I give waters in the wilderness, and rivers in the desert
תְּכַבְּדֵנִי חַיַּת הַשָּׂדֶה, תַּנִּים וּבְנוֹת יַעֲנָה: כִּי-נָתַתִּי בַמִּדְבָּר מַיִם, נְהָרוֹת בִּישִׁימֹן
چنانچه آهو برای نهرهای آب شدت اشتیاق دارد همچنان ای خدا جان من اشتیاق شدید برای تو دارد* مزامیر ۱-۴۲
As the hart panteth after the water brooks, so panteth my soul after Thee, O God.
כְּאַיָּל, תַּעֲרֹג עַל-אֲפִיקֵי-מָיִם-- כֵּן נַפְשִׁי תַעֲרֹג אֵלֶיךָ אֱלֹהִים.
همه ی این حیوانات زیبا و آن های دیگری که نشد اسمشان را برایتان پیدا کنم از جمله قوچ و احتمالا گوزن زرد ایرانی و یوز تا قبل از جنگ جهانی اول در خاک اسرائیل و فلسطین موجود بود . در همان زمان های جنگ جهانی اول انقراض نسل این ها هم شروع شد . به خاطر همه گیر شدن اسلحه آتشین ٬ شکار بی رویه و هر آن چه شما خیلی بهتر از من می دانید.
در اسرائیل سازمان (INNPPA) یعنی Israel Nature and National Parks Authority تصمیم به احیای آن چه که ما از حالا به بعد حیات وحش توراتی می خوانیم گرفت . یکی از این فعالیت ها هم احیای گوزن زرد ایرانی بود! در توافقی که بین محمد رضا شاه پهلوی و اسرائیل صورت گرفته بود در همان گیر و دار انقلاب شاید زمانی که شاه هم رفته بود در اخرین پرواز هواپیمائی " ال عال " از تهران ٬ چهار راس گوزن زرد به اسرائیل رفتند و در منطقه "کرمل" (انگلیسی Hi Bar Carmel) ضمن نصب قلاده ی ماهواره ای رها شدند. حالا پس از سال ها جهانگردان در Hi Bar Carmel میتوانند شاهد گله های زیبای این گونه ی ایرانی باشند که در تپه ماهورها جست و خیز می کنند .
شرح عکس ها: اولین عکس بالا سمت چپ همان است که یربوع ترجمه شده . حیوان شناس ها ببینند چیست به ما هم بگویند.
دومین عکس سمت راست گور (احتمالا ایرانی ) است در پارک ملی کرمل .
آخرین عکس هم گوزن زرد ایرانی در پارک ملی کرمل .
برای اطلاعات بیشتر به لینک های زیر مراجعه کنید :
Biblical Wildlife in Israel
Persian fallow-deer
Animals in the Bible